Ericksoniaanse
Hypnose
Welkom 👋
Welkom bij de Introductie Training Ericksoniaanse Zelfhypnose. Je leert vandaag de basis over hypnose en je gaat een hypnose geven én ontvangen. Dit geeft je kennis, ervaring en zelfvertrouwen — wat resulteert in jouw 'eerste' succesvolle zelfhypnose.
Eerst hoor je de uitleg, dan zie je het in een demo, en dan ga je het toepassen in een groepje. Daarbij wissel je van rol als hypnotiseur, subject (degene die de hypnose ondergaat) en observant.
Ik ben dankbaar dat ik jullie deze waardevolle skills mag overdragen. — Matthijs
© Matthijs Smit — breinhaven.nl
Dagprogramma
Volg de dag mee. Tik op een blok om je voortgang bij te houden.
Wat ga je vandaag leren & oefenen
Tik aan wat je vandaag hebt geoefend.
- De basis van hypnose en jouw 'eerste' succesvolle zelfhypnose
- Een stukje achtergrond van hypnose
- Weerstand wegnemen: wat is hypnose, hoe voelt het, houd ik controle, hoe kom ik eruit, kan iedereen in hypnose?
- Jezelf en anderen in hypnose brengen via inductie- en verdiepingstechnieken (fractionatie & suggestiviteitstest)
- De zes fasen van hypnose
- Twee inductietechnieken: 54321-inductie en ogen open & ogen dicht
- Het herkennen van trance
- De NLP-techniek N-Step Reframe (nieuw gedrag installeren)
- Communiceren met het onderbewuste
- Praktische toepassingen, bijvoorbeeld zelfheling
- Zelfhypnose via de Betty Erickson inductie of ogen open & ogen dicht
- Een opdracht of intentie meegeven aan het onbewuste
Achtergrond van hypnose
De geschiedenis van hypnose gaat duizenden jaren terug, met vroeg gebruik in oude beschavingen zoals Egypte, waar priesters hypnotische technieken gebruikten tijdens genezingsrituelen.
In de 18e eeuw kreeg hypnose meer wetenschappelijke aandacht door Franz Mesmer, een Duitse arts die het idee van "dierlijk magnetisme" introduceerde. Hoewel zijn theorieën later werden ontkracht, legde Mesmer de basis voor wat we nu als hypnose kennen.
In de 19e eeuw werd hypnose verder onderzocht door James Braid, een Schotse chirurg die de term "hypnose" introduceerde en de techniek zag als een vorm van geconcentreerde aandacht. Rond dezelfde tijd gebruikte Sigmund Freud hypnose in zijn vroege psychoanalytische werk, hoewel hij later overstapte naar andere technieken.
Milton H. Erickson
Milton H. Erickson, een Amerikaanse psychiater in de 20e eeuw, bracht hypnose naar een nieuw niveau. Hij ontwikkelde de Ericksoniaanse hypnose: een meer subtiele en indirecte vorm van hypnotherapie.
In plaats van directe bevelen gebruikte hij verhalen, metaforen en strategische suggesties om het onbewuste te beïnvloeden. Zijn werk heeft een blijvende impact gehad op de moderne psychotherapie.
Vandaag de dag wordt Ericksoniaanse hypnose wereldwijd erkend en toegepast, vaak in combinatie met andere therapeutische technieken. Het wordt gezien als een effectieve manier om diepgaande veranderingen in gedachten en gedrag te bevorderen — door het natuurlijke vermogen van het brein om te leren en te genezen te benutten.
De zes fasen van hypnose
Elke hypnose doorloopt deze fasen. Tik een fase aan voor de volledige uitleg, scripts en voorbeelden.
Rapport, doel & kader
Elke hypnose begint met het opbouwen van rapport, het vaststellen van het doel en het definiëren van de kaders.
- Tonaliteit & fysiologie & toestemming vragen om de ander aan te raken.
- Weerstand, angsten en/of onduidelijkheden wegnemen rondom het woord hypnose.
De zes weerstand-vragen:
Wat is het resultaat dat je beoogt met de (zelf)hypnose? Dit hoeft niet SMART geformuleerd te zijn — we laten ons analytische brein juist even rusten. 🙂
Korte toelichting wat het subject mag verwachten van de komende hypnose. Dit geeft een gevoel van houvast en zekerheid voor mensen die voor het eerst in hypnose gaan.
Voorbeeld-script:
"Straks wanneer jij in hypnose gaat — nu nog niet — zul je merken dat je je meer en meer kunt ontspannen en naar binnen kunt keren, terwijl je luistert naar het geluid van mijn stem. En de buitenwereld en de gedachten die er dan misschien nog zijn, gewoon even kunt laten voor wat ze zijn.
Dit is een heerlijk gevoel. Is dat iets waar je zin in hebt?
Op een gegeven moment vraag ik, net als bij alle anderen die jou voorgingen, om je ogen zwaar te maken — net zolang tot jij zeker weet dat je ze niet meer kunt openkrijgen (dit is natuurlijk alleen op dat moment zo). En op die manier krijgen jij en ik de bevestiging dat je al heel diep in hypnose bent.
Je kunt gewoon praten in hypnose, dus als er iets is wat je wilt zeggen, kan je dit altijd doen.
Mensen geven mij altijd terug dat ze het heel fijn vonden dat ze vooraf een idee hadden wat ze konden verwachten.
Ben jij nu klaar om in hypnose te gaan? ….. Heel goed dan mag je, wanneer jij er klaar voor bent, je ogen sluiten en je focussen op het geluid van mijn stem, enzovoort."
Tijdsindicatie — Hoe lang wil je in zelfhypnose, bijv. 5, 10 of 15 minuten.
Doel — Bepaal je doel en laat je onbewuste aan de slag gaan met wat belangrijk voor je is.
Post-hypnotische suggestie — Benoem eventueel een post-hypnotische suggestie waarmee je onbewuste aan de slag gaat als je uit hypnose komt. Maak dit concreet: als X (trigger) gebeurt, wil ik mij Y (resultaat) voelen.
Inductie
Er zijn veel inductiemethoden. Vandaag leer je de 54321-inductie, omdat dit een goede basis is voor zelfhypnose.
De 54321-inductie
Zintuiglijk verifieerbare beweringen (ZV) worden gekoppeld aan suggesties (S). Bijvoorbeeld: terwijl je luistert naar mijn stem (ZV), merk je op dat je steeds meer naar binnen keert (S).
De ZV's creëren een interne ja-flow en bouwen vertrouwen op in de hypnotiseur; de suggesties verdiepen de hypnose. Wissel zien (V), horen (A) en voelen (K) af voor de ZV's om de methode meer impact te geven.
Voorbeeld 54321-inductie
Tik op een stap. ZV = zintuiglijk verifieerbaar · S = suggestie
Liever zelf ervaren?
Deze opname brengt je via de 54321-methode in hypnose. Bepaal vooraf een intentie of doel voor de hypnose, een tijdsindicatie voor de zelfhypnose, en in welke stemming je uit de hypnose wilt komen.
Ogen open & ogen dicht-inductie
Deze inductie maakt gebruik van fractionatie. Door de ogen tussendoor even te openen, stimuleer je het bewuste brein. Wanneer je daarna je ogen weer sluit, ga je dieper in hypnose.
- Kies een punt op de muur of het plafond, boven je ooghoogte.
- Heel goed (bevestiging voor het kijken naar het punt).
- Houd je ogen gefixeerd op dit punt.
- Ik tel straks van 3 naar 1. Bij 1 sluit je je ogen en ga je naar een diepe staat van ontspanning en focus.
- Dan tel ik van 1 naar 3. Op de 3 open je je ogen en kijk je weer naar dat punt.
- Daarna tel ik weer van 3 naar 1, en bij 1 ga je dieper in hypnose.
"3…2…1, sluit je ogen, keer naar binnen en ontspan." (stem lager & dieper bij elke tel)
"1…2…3, open je ogen en kijk weer naar dat punt." (stem hoger bij elke tel) Heel goed.
"3…2…1, sluit je ogen, keer naar binnen en ontspan."
Herkennen van trance
Zie je deze signalen? Zeg dan "heel goed" en/of "zo ja". Dit helpt het subject sneller en dieper in hypnose te komen.
- Slikken
- Oogfixatie
- Minder knipperen met de ogen
- Fladderen van de oogleden
- Glazige ogen
- Oogbeweging naar boven (zoals bij REM-slaap)
- Ogen willen sluiten
- Pupillen worden groter
- Ontspanning van de spieren
- Langzame (buik)ademhaling
- Verkleuring van de huidskleur
- Onwillekeurige spiersamentrekkingen / lichaamsschokjes
Stem, tonaliteit & analoge markering
Gebruik je ademhaling, tonaliteit en analoge markering bewust. Spreek rustig en gelijkmatig, vooral op de uitademing — dit kalmeert en ontspant.
Houd je stem zacht en geruststellend, met een vloeiende cadans. Gebruik analoge markering: subtiele veranderingen in stemtoon of tempo om bepaalde woorden te benadrukken, zodat suggesties op een onbewust niveau doordringen.
Verdieping
Je kunt de hypnose op vele manieren verdiepen. Bij stap 4 van de 54321-inductie zag je al verdieping door aftellen — een heel toegankelijke methode. De twee belangrijkste methoden:
Door de ogen weer even open te laten gaan stimuleer je het bewuste brein; wanneer je daarna de ogen weer sluit ga je dieper in hypnose. Herhaal dit 3 tot 5 keer, tot iemand de ogen bijna niet meer open kan krijgen.
(De beroemde Dave Elman inductie maakt gebruik van deze techniek.)
Voorbeeld: "Straks tel ik van 1 tot 3 — nu nog niet — maar straks op de 3 open je je ogen en kijk je naar mijn hand, en wanneer ik zeg 'sluit je ogen' ga je dubbel zo diep in hypnose. Knik wanneer je dit begrijpt.
1, 2, 3 — open je ogen, heel goed — en sluit je ogen, dubbel zo diep, dieper en dieper, heel goed."
Een suggestiviteitstest geeft het bewijs — aan je subject of aan jezelf — dat je in een diepe, ontspannen staat bent. Er zijn er veel: magnetische vingers of handen, zware benen, gesloten ogen, enzovoort.
Voorbeeld gesloten ogen:
"Op elke ademhaling ontspan je je gezichtsspieren meer en meer. Je nekspieren kunnen zich ontspannen — maak ze maar helemaal zacht en slap. De spieren van je kaken kunnen zich ontspannen, niet omdat ik het zeg, maar omdat jij dit op dit moment al heel goed doet.
Merk ook maar op dat je je oogleden kunt ontspannen. En hoe meer ontspannen ze raken, hoe zwaarder ze worden, en hoe zwaarder ze worden, hoe meer ontspannen ze voelen. Ga hier maar mee door, zo ja… heel goed — tot het moment dat jij zeker weet dat je je ogen niet meer open kunt doen, en alleen dan mag je ze proberen open te doen… en merk maar op dat ze gewoon dicht blijven.
En stop maar met proberen, en stuur een golf van ontspanning vanaf je ogen helemaal door je lichaam heen, naar de puntjes van je tenen."
- Je focust je op het geluid van mijn stem, en elk woord, elke klank en elke zin die ik uitspreek helpt je om dieper te gaan.
- Alle geluiden die je misschien nu nog hoort helpen je om dieper en dieper te gaan terwijl je focust op het geluid van mijn stem, waardoor deze omgevingsgeluiden steeds meer en meer vervagen.
Veranderwerk
Wanneer een diepe staat van hypnose is bereikt, kan het veranderwerk worden uitgevoerd om aan het doel van het subject te werken. Hiervoor zijn NLP-methoden heel waardevol (zie ook Praktische toepassing en N-Step Reframe).
Ja / Nee-signalen uitvragen
Stel bij het subject een Ja- en een Nee-signaal van het onbewuste vast, zodat je duidelijke feedback krijgt. Bijvoorbeeld: is het subject aangekomen bij een bepaalde bestemming (ja/nee), ziet het subject de situatie voor zich (ja/nee), heeft het subject alles teruggegeven wat moest worden teruggegeven (ja/nee), enzovoort.
Je kunt de fysieke reactie afbakenen, bijvoorbeeld door te vragen naar een signaal met het hoofd of met een bepaalde vinger.
1. "Onbewuste van (voornaam), geef mij een duidelijk signaal voor JA en doe dat NU. Onbewuste van (voornaam), herhaal het signaal voor Ja en doe dat NU."
2. "Onbewuste van (voornaam), geef mij een duidelijk signaal voor NEE en doe dat NU. Onbewuste van (voornaam), herhaal het signaal voor Nee en doe dat NU."
3. Test nu: "Onbewuste van (voornaam), is jouw naam (andere voornaam)?" → subject toont nee. Heel goed. "Heet jij (voornaam)?" → subject toont ja. Heel goed.
N-step Reframe — nieuw gedrag installeren
- Identificeer het te veranderen gedrag.
- Maak contact met het onderbewuste.
- Ja / Nee-signaal uitvragen.
- Vraag aan het onbewuste of er een hogere positieve intentie is voor het te veranderen gedrag.
- Vraag aan het onbewuste 3 tot 5 alternatieve gedragingen te geven en, wanneer het onbewuste dit heeft gedaan, het ja-signaal te tonen. (Alternatief — arm-levitatie: de hand gaat niet sneller en niet langzamer naar de knie totdat 3 tot 5 alternatieve gedragingen zijn doorgegeven door het onbewuste.)
- Ecologie-check: is het te veranderen gedrag oké voor het subject én de omgeving?
- Vraag aan het onbewuste om komende week / maand deze alternatieve gedragingen te testen en — als ze beter werken voor het subject — deze te vervangen voor het oude gedrag.
Communiceren met het onderbewuste
Jouw onbewuste kenmerkt zich op vijf manieren:
- Beschermt het lichaam
- Is een bediende en volgt graag orders op (direct taalgebruik)
- Slaat herinneringen op
- Is symbolisch
- Verwerkt geen negatieven
Vraag Ja/Nee-signalen uit om te kunnen communiceren met het onbewuste (zie hierboven).
Post-hypnotische suggestie
Een post-hypnotische suggestie is direct en rechtstreeks. Ze werkt door nádat de hypnose tot een einde is gekomen.
Je wilt meestal een aantal standaard hypnotische suggesties meegeven:
- Fris, scherp en alert
- Energiek
- Vol zelfvertrouwen
Is het avond? Dan past "ontspannen en klaar om te gaan slapen" beter.
Je kunt ook specifieke suggesties meegeven die te maken hebben met het veranderwerk.
Bijvoorbeeld: "Elke keer wanneer (trigger) gebeurt, blijf je kalm en ontspannen, en denk je rustig na over wat je wel of niet wilt zeggen."
Uit hypnose
De post-hypnotische suggesties kunnen samenvallen met het uit hypnose komen, of daarvoor al worden gegeven. Uit hypnose komen werkt door omhoog te tellen van 1 naar 5 of 10.
"Straks ga ik tellen van 1 naar 10, en met elke tel word je je meer en meer bewust van je lichaam en je omgeving."
- Bedank je onbewuste voor de verandering die je hebt doorgaan.
- Met elke ademhaling voel je je zelfvertrouwen groeien.
- Merk maar op hoe fijn je je voelt.
- Voel de energie door je lichaam stromen.
- Terwijl je je zo heerlijk ontspannen voelt.
- Ben je klaar voor de rest van de dag.
- Al je zintuigen staan op scherp en je bent fris, helder en alert.
- Straks wanneer je uit hypnose komt, neem je rustig de tijd om weer te wennen aan het hier en nu.
- Je beweegt je vingers, handen en armen.
- Rek je uit en kom weer helemaal terug in het nu.
N-Step Reframe
Nieuw gedrag installeren — stap voor stap. Deze techniek pas je toe tijdens het veranderwerk (fase 4).
- Identificeer het te veranderen gedrag.
- Maak contact met het onderbewuste.
- Vraag het Ja/Nee-signaal uit. +
Stel bij het subject een Ja- en een Nee-signaal van het onbewuste vast, zodat je duidelijke feedback krijgt (bijv. een signaal met het hoofd of met een bepaalde vinger).
1. "Onbewuste van (voornaam), geef mij een duidelijk signaal voor JA en doe dat NU. Onbewuste van (voornaam), herhaal het signaal voor Ja en doe dat NU."
2. "Onbewuste van (voornaam), geef mij een duidelijk signaal voor NEE en doe dat NU. Onbewuste van (voornaam), herhaal het signaal voor Nee en doe dat NU."
3. Test nu: "Onbewuste van (voornaam), is jouw naam (andere voornaam)?" → subject toont nee. Heel goed. "Heet jij (voornaam)?" → subject toont ja. Heel goed.
- Vraag aan het onbewuste of er een hogere positieve intentie is voor het te veranderen gedrag.
- Vraag het onbewuste om 3 tot 5 alternatieve gedragingen te geven, en het ja-signaal te tonen wanneer dit gedaan is. (Alternatief — arm-levitatie: de hand gaat niet sneller en niet langzamer naar de knie totdat 3 à 5 alternatieven zijn doorgegeven.)
- Ecologie-check: is het te veranderen gedrag oké voor het subject én de omgeving?
- Vraag het onbewuste om komende week/maand deze alternatieve gedragingen te testen, en — als ze beter werken — het oude gedrag te vervangen.
Praktische toepassing
Met zelfhypnose kun je gewoontes en gedragspatronen die jarenlang zijn gevormd doorbreken en veranderen.
- Verankeren van positieve staten — zelfvertrouwen, kalmte, dankbaarheid en andere positieve emoties verankeren in je dagelijks leven.
- Beperkende overtuigingen opruimen — overtuigingen elimineren die je beperken in je persoonlijke en professionele groei.
- Fysieke beperkingen & symptomen verminderen — in sommige gevallen kun je fysieke klachten verminderen of zelfs oplossen.
- Sportprestaties verbeteren — door focus en mentale veerkracht te versterken.
- Creativiteit bevorderen — je creatieve potentieel ontsluiten en nieuwe ideeën genereren.
- Dieet & emotioneel eten beheersen — gezonde eetgewoonten ontwikkelen en emotioneel eten overwinnen.
- Manifesteren & gedragspatronen doorbreken — de cyclus van gedachten, gevoelens en gedrag doorbreken die je tegenhoudt.
- Overwinnen van allergieën — in sommige gevallen allergische reacties verminderen.
- Comfortabel zijn met financiële overvloed — jezelf trainen om je comfortabeler te voelen met het verdienen van 'veel' geld.
- Overwinnen van spreekangst — zelfverzekerder spreken in het openbaar.
- Verbeteren van slaap — een diepere, rustgevende slaap bevorderen (een van de meest voorkomende toepassingen).
Elke gedachte creëert een gevoel, dat weer een gedrag veroorzaakt. Lang genoeg herhaald wordt het een gewoonte.
Met zelfhypnose doorbreek je die vicieuze cirkelDit is de reden waarom ik dagelijks zelfhypnose toepas in mijn eigen leven en deze vaardigheden graag doorgeef aan mensen zoals jij. — Matthijs
Betty Erickson Zelfhypnose
Ontwikkeld door Betty Erickson, gebaseerd op de principes van haar man Milton H. Erickson. Je komt zelf in een hypnotische staat door je aandacht te richten op zintuiglijke waarnemingen.
Voorbereiding
Zorg ervoor dat je niet gestoord wordt. Ga comfortabel zitten of liggen.
Tijdsindicatie — Hoe lang wil je in zelfhypnose, bijvoorbeeld 5, 10 of 15 min.
Doel — Waarmee wil je dat je onbewuste aan de slag gaat?
Einde hypnose — Bepaal hoe je je wilt voelen na afloop:
- Ontspannen en klaar om te gaan slapen (avond-hypnose)
- Fris, energiek en vol zelfvertrouwen (overdag-hypnose)
Zeg vooraf bijvoorbeeld tegen jezelf: "Ik geef mijn onderbewuste de ruimte om de nodige aanpassingen en veranderingen door te voeren, zodat ik mijn doel van altijd vol zelfvertrouwen kan bereiken. Ik wil dat mijn onbewuste hier 10 minuten mee aan de slag gaat, en aan het einde van de hypnose wil ik mij fris, energiek en vol zelfvertrouwen voelen."
Het proces: VAK
Kijk (V) naar een punt boven je ooghoogte en benoem (in gedachten of hardop) drie dingen die je in je perifeer zicht ziet — "Ik zie de blauwe muur"… pauze … "Ik zie de stoel"… "Ik zie het raam".
Luister (A) en benoem drie geluiden — "Ik hoor de wind buiten"… "Ik hoor de klok tikken"… "Ik hoor mijn ademhaling".
Voel (K) en benoem drie fysieke sensaties buiten je bewustzijn — "Ik voel mijn voeten op de grond"… "Ik voel de stoel tegen mijn rug"… "Ik voel de lucht op mijn huid".
Herhaal hetzelfde proces, maar nu twee dingen die je ziet, twee die je hoort, twee die je voelt. Vervolgens één ding per zintuig.
Sluit je ogen (als je dat nog niet had gedaan) en verleg je aandacht naar binnen. Visualiseer iets kalmerends of aangenaams — een veilige plek of mooie herinnering. Benoem één ding dat je intern ziet (V), één geluid (A — hoor je niks, creëer er dan een) en één gevoel (K).
Herhaal, maar nu twee dingen per zintuig, daarna drie dingen per zintuig.
De meeste mensen komen niet door het hele proces heen — en dat is helemaal oké, omdat je in hypnose bent geraakt en je onbewuste aan de slag gaat. Je ogen zullen open willen als de afgesproken tijd voorbij is. Dit is ook een teken dat je niet in slaap bent gevallen.
Breng langzaam je bewustzijn terug. Beweeg je vingers en tenen, rek je heerlijk uit. Neem een moment om te voelen hoe je je nu voelt, en blijf even zitten of liggen voordat je verder gaat met je dag of gaat slapen.
Met regelmatig oefenen wordt deze techniek krachtiger.
Proces in één oogopslag
V 2× · A 2× · K 2×
V 1× · A 1× · K 1×
V 2× · A 2× · K 2×
V 3× · A 3× · K 3×
Betty Erickson — VAK
Zoek een rustige plek, ga comfortabel zitten en kijk naar een punt boven je ooghoogte. Tik op "Volgende" telkens wanneer je een waarneming hebt benoemd.
Luister mee met de begeleide audio, of doorloop hieronder zelf de stappen op je eigen tempo.
en tik op Volgende
Audio
Zet een koptelefoon op, zoek een rustige plek en laat je onbewuste aan het werk.
54321-inductie & intentie
Deze opname brengt je via de 54321-methode in hypnose. Bepaal vooraf een intentie of doel voor de hypnose, een tijdsindicatie voor de zelfhypnose, en in welke stemming je uit de hypnose wilt komen.
Betty Erickson-inductie
Kies of je met de introductie wilt beginnen, of meteen met de inductie zelf.
Ogen open ogen dicht inductie & intentie
De ogen open ogen dicht inductie maakt gebruik van fractinatie. Door de ogen tussendoor even te openen, wordt je bewuste brein gestimuleerd. Wanneer je daarna je ogen weer sluit, ga je dieper in hypnose.
Bedankt voor je
vertrouwen
Deze training zou zonder jouw steun en vertrouwen niet mogelijk zijn geweest. Heel erg bedankt daarvoor!
Ik wens je veel succes op jouw ontdekkingsreis. Blijf je wijsheid delen, zodat nog meer mensen de kracht van hun onderbewuste kunnen ontdekken.
Wil je nog meer ontdekken, ervaren en verdiepen? Dan zie ik je graag bij de training:
Verdieping Ericksoniaanse Hypnose
Wat je in deze verdieping leert:
- Instant inductie · in één keer diep in hypnose. Ja, dit kan echt als je weet wat je doet.
- Regressie · in dialoog met het innerlijk kind.
- Tijdlijnhypnose · mijn persoonlijke favoriet, met diverse toepassingen.
- Familieopstellingen in hypnose · geef terug wat jij niet voor het systeem hoeft te dragen.
- Dickens-techniek in hypnose · voel de gevolgen van je gedrag in de toekomst en vergroot je motivatie om te veranderen.
Hartelijke groet,
Matthijs Smit
© Matthijs Smit — breinhaven.nl